Đối với người dân, có 4 nội dung đáng chú ý cần quan tâm.

Trẻ dưới 6 tuổi được thực hiện liên thông các thủ tục trên môi trường điện tử

Từ ngày 01/9/2026, quy định mới về liên thông thủ tục hành chính đối với trẻ em dưới 6 tuổi chính thức được thực hiện theo Nghị định số 301/2026/NĐ-CP ngày 30/7/2026 của Chính phủ.

Theo đó, các thủ tục đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ BHYT cho trẻ em dưới 6 tuổi tiếp tục được thực hiện theo cơ chế liên thông điện tử. Đồng thời, quy trình được bổ sung nội dung cấp thẻ Căn cước cho trẻ em dưới 6 tuổi.

Hồ sơ đăng ký khai sinh được tiếp nhận trên hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Tư pháp từ Cổng Dịch vụ công quốc gia. Người dân có thể nhận thông tin về quá trình giải quyết, lịch hẹn trả kết quả thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, ứng dụng VNeID hoặc tin nhắn điện thoại tự động.

Thời gian giải quyết nhóm thủ tục đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú và cấp thẻ BHYT cho trẻ dưới 6 tuổi không quá 03 ngày làm việc kể từ khi cơ quan có thẩm quyền nhận đủ hồ sơ. Trường hợp phải xác minh thì thời gian giải quyết không quá 05 ngày làm việc.

Nếu người dân đồng thời đăng ký cấp thẻ Căn cước cho trẻ dưới 6 tuổi thì thời hạn giải quyết thủ tục này không quá 05 ngày làm việc kể từ khi cơ quan có thẩm quyền nhận được hồ sơ điện tử.

Một yêu cầu mới được đặt ra là dữ liệu giữa các hệ thống phải được đồng bộ nhanh chóng. Việc đồng bộ hồ sơ được thực hiện chậm nhất 10 phút sau khi thủ tục được giải quyết; cơ quan thực hiện bước tiếp theo phải phản hồi tình trạng tiếp nhận dữ liệu trong thời gian không quá 02 giờ làm việc.

Những thay đổi này giúp giảm việc kê khai nhiều lần, hạn chế đi lại và rút ngắn thời gian giải quyết các thủ tục liên quan đến trẻ em.

Số định danh cá nhân/CCCD được sử dụng thay mã số BHXH trên hệ thống nghiệp vụ

Một thay đổi quan trọng khác được triển khai từ 01/9/2026 là việc BHXH Việt Nam chuyển sang sử dụng số định danh cá nhân/căn cước công dân (ĐDCN/CCCD) thay cho mã số BHXH trên các phần mềm nghiệp vụ.

Nội dung này được thực hiện theo Kế hoạch số 3115/KH-BHXH ngày 13/8/2026 của BHXH Việt Nam.

Việc chuyển đổi được triển khai trên toàn hệ thống, liên quan đến nhiều lĩnh vực như quản lý thu, sổ BHXH và thẻ BHYT, giải quyết chế độ chính sách, giao dịch điện tử, ứng dụng VssID, kế toán và hệ thống giám định BHYT.

Người dân cần lưu ý, đây chủ yếu là thay đổi phương thức định danh, quản lý thông tin trên hệ thống, không làm thay đổi quá trình tham gia BHXH, BHYT; không làm mất dữ liệu đóng, hưởng; không ảnh hưởng đến giá trị sử dụng thẻ BHYT và quyền lợi khám, chữa bệnh của người tham gia.

BHXH Việt Nam yêu cầu quá trình chuyển đổi phải bảo đảm dữ liệu được bảo toàn, chính xác, an toàn và đồng bộ, không làm gián đoạn hoạt động cũng như ảnh hưởng đến quyền lợi của người tham gia, người hưởng.

Người dân nên chủ động kiểm tra thông tin cá nhân trên VssID, đồng thời sử dụng số định danh cá nhân/CCCD theo hướng dẫn của cơ quan BHXH trong quá trình thực hiện chuyển đổi.

Từ ngày 10/9/2026, áp dụng quy định mới về xử phạt trong lĩnh vực BHXH

Từ 10/9/2026, Nghị định số 283/2026/NĐ-CP ngày 15/7/2026 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, BHXH và người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng bắt đầu có hiệu lực.

Nghị định gồm 06 chương, 68 điều, quy định cụ thể về các hành vi vi phạm, hình thức và mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả cũng như thẩm quyền lập biên bản và xử phạt.

Trong lĩnh vực BHXH, tùy theo tính chất, mức độ và hành vi vi phạm, cá nhân, tổ chức có thể bị cảnh cáo hoặc phạt tiền. Một số trường hợp còn có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung và các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.

Quy định mới góp phần tăng cường tính răn đe, nâng cao trách nhiệm chấp hành pháp luật của người sử dụng lao động, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động trong quá trình tham gia BHXH.

Nghị định số 283/2026/NĐ-CP đồng thời thay thế Nghị định số 12/2022/NĐ-CP kể từ ngày có hiệu lực.

Bổ sung phương thức nhận lương hưu, trợ cấp và các khoản an sinh xã hội qua VNeID

Từ ngày 28/9/2026, quy định mới về tài khoản hưởng an sinh xã hội trên ứng dụng VNeID được áp dụng theo Nghị định số 320/2026/NĐ-CP ngày 13/8/2026 của Chính phủ.

Theo đó, người dân có thể sử dụng tài khoản hưởng an sinh xã hội trên VNeID để tiếp nhận các khoản hỗ trợ, hưu trí, trợ cấp và những khoản chi trả an sinh xã hội, kinh phí hợp pháp khác theo quy định.

Tài khoản hưởng an sinh xã hội được xác lập trên nền tảng định danh điện tử quốc gia và có thể tích hợp với tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động của người dân.

Thông qua cơ chế này, cơ quan nhà nước và các tổ chức có thẩm quyền có thể thực hiện chuyển khoản các khoản hỗ trợ, hưu trí và chi trả an sinh xã hội đến tài khoản hưởng an sinh xã hội của người thụ hưởng.

Tuy nhiên, người dân không bắt buộc phải sử dụng ngay phương thức này nếu chưa tạo lập tài khoản hưởng an sinh xã hội và chưa có văn bản ủy quyền tiếp nhận. Trường hợp chưa sử dụng tài khoản hưởng an sinh xã hội thì việc chi trả vẫn được thực hiện bằng các hình thức khác theo quy định.

Cần hiểu rõ, tài khoản hưởng an sinh xã hội trên VNeID không phải là một tài khoản ngân hàng riêng. VNeID là nền tảng định danh, cho phép tích hợp các tài khoản thanh toán hoặc phương thức nhận tiền phù hợp để phục vụ việc chi trả.

Người dân cần chủ động cập nhật thông tin

Các quy định mới là một bước trong quá trình đẩy mạnh chuyển đổi số, kết nối dữ liệu và cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực BHXH, BHYT và an sinh xã hội.

Người dân trên địa bàn xã cần chủ động:

- Kiểm tra, cập nhật thông tin cá nhân và số định danh cá nhân/CCCD;

- Theo dõi thông tin trên ứng dụng VNeID và VssID;

- Thực hiện đúng quy trình khi đăng ký các thủ tục liên thông cho trẻ em dưới 6 tuổi;

- Tìm hiểu phương thức sử dụng tài khoản hưởng an sinh xã hội trên VNeID khi có nhu cầu nhận các khoản hỗ trợ, lương hưu, trợ cấp;

- Thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật về BHXH, BHYT và an sinh xã hội.

Việc chủ động nắm bắt những thay đổi sẽ giúp người dân thực hiện thủ tục thuận lợi hơn, bảo đảm quyền lợi và tiếp cận các chính sách an sinh xã hội nhanh chóng, an toàn, hiệu quả./.